Kupiłeś towar na raty przez PayU, Twisto lub inną platformę BNPL — a teraz chcesz go zwrócić albo sklep nie dostarczył zamówienia w terminie. Co dzieje się z kredytem? Czy zostaniesz z ratami bez towaru? Polskie prawo chroni Cię w tej sytuacji.
Czym jest kredyt wiązany
Zakup na raty przez PayU, Twisto czy podobne platformy to najczęściej kredyt wiązany w rozumieniu art. 29 ustawy o kredycie konsumenckim. Oznacza to, że umowa kredytowa została zawarta wyłącznie w celu sfinansowania konkretnego zakupu u konkretnego sprzedawcy. Obie umowy — sprzedaży i kredytowa — są ze sobą prawnie powiązane.
Konsekwencja jest kluczowa: jeśli złożysz oświadczenie o odstąpieniu od umowy sprzedaży — w tym z powodu niewykonania jej przez sprzedawcę — umowa kredytowa traci moc z mocy prawa (art. 31 ust. 1 UKK). Bez Twojego formalnego oświadczenia raty biegną dalej.
Prawo do odstąpienia od umowy online
Przy zakupach online masz ustawowe prawo do odstąpienia od umowy bez podania przyczyny:
- 14 dni od otrzymania towaru — na podstawie art. 27 ustawy o prawach konsumenta
- Towar jeszcze nie dotarł? Termin 14 dni biegnie od objęcia towaru w posiadanie (art. 28 UPK). Jeśli go nie odebrałeś, termin w ogóle jeszcze nie zaczął biec — możesz odstąpić w każdej chwili przed odbiorem.
- Jeśli sprzedawca nie poinformował Cię o prawie do odstąpienia — termin wydłuża się do 12 miesięcy od dnia upływu podstawowego terminu (art. 29 ust. 1 UPK)
Co się dzieje z kredytem po odstąpieniu
Art. 31 ustawy o kredycie konsumenckim stanowi wprost: jeśli skutecznie odstąpisz od umowy sprzedaży, umowa kredytowa również wygasa. To nie jest coś, o co musisz wnioskować — dzieje się z mocy prawa.
Sprzedawca jest zobowiązany zwrócić środki bezpośrednio do kredytodawcy (PayU). PayU następnie anuluje Twoje zobowiązanie kredytowe. Nie możesz zostać z ratami za towar, którego nie masz.
Jak działać krok po kroku
- Krok 1: Złóż pisemne oświadczenie o odstąpieniu od umowy sprzedawcy — mailem z potwierdzeniem odczytu lub przez formularz na stronie sklepu. Wskaż datę złożenia odstąpienia.
- Krok 2: Jednocześnie poinformuj PayU (lub innego kredytodawcę) o złożonym odstąpieniu i poproś o wstrzymanie płatności do czasu rozliczenia ze sprzedawcą.
- Krok 3: Zachowaj wszystkie potwierdzenia — korespondencję ze sprzedawcą, daty, screeny z potwierdzeniem odczytu.
- Krok 4: Sprzedawca ma 14 dni na zwrot środków od momentu otrzymania oświadczenia o odstąpieniu (art. 32 UPK). Jeśli termin minie bez reakcji — zgłoś sprawę do PayU i złóż skargę do UOKiK.
Sprzedawca nie reaguje — co wtedy
Jeśli sprzedawca nie zwraca pieniędzy w ustawowym terminie:
- Zgłoś PayU, że sprzedawca nie wywiązuje się z rozliczenia — jako instytucja finansowa PayU ma narzędzia do dochodzenia zwrotu od sprzedawcy
- Złóż skargę do UOKiK (uokik.gov.pl) — szczególnie skuteczne gdy sklep stosuje takie praktyki wobec wielu konsumentów
- Skontaktuj się z Rzecznikiem Finansowym (rf.gov.pl) w sprawie zachowania kredytodawcy
- Rozważ postępowanie uproszczone przed sądem — dla roszczeń do 20 000 zł bez adwokata
Towar w przedsprzedaży, termin przesunięty — co to zmienia
Jeśli sprzedawca nie poinformował Cię przy zakupie, że towar jest w przedsprzedaży, a teraz przesuwa termin dostawy — jesteś w komfortowej sytuacji prawnej. Skoro towaru nie odebrałeś, 14-dniowy termin na odstąpienie jeszcze nie zaczął biec (art. 28 UPK). Możesz odstąpić standardowo, bez podawania przyczyny, powołując się wyłącznie na art. 27 UPK.
W oświadczeniu wystarczy napisać: „Odstępuję od umowy sprzedaży w trybie art. 27 ustawy o prawach konsumenta. Towar nie został mi dostarczony, w związku z czym bieg 14-dniowego terminu do odstąpienia nie rozpoczął się (art. 28 UPK)."